Τρίτη, 31 Μαΐου 2011

Φαρμακεία ή Drug Stores? Στη γκρίζα ζώνη της δεοντολογίας.

Eδώ και αρκετά χρόνια το φάρμακο δεν είναι η μόνη πηγή κερδοφορίας του φαρμακείου. Έχουμε ανεπιστρεπτί φύγει από το μοντέλο του φαρμακοποιού, έτοιμου με την ποδιά του να παρασκευάσει τη φαρμακομορφή που του παρήγγειλε ο γιατρός με τη συνταγή του. Σήμερα, το φαρμακείο πουλάει ένα ετερόκλιτο πλήθος προϊόντων και το κύριο αντικείμενο του, το φάρμακο, πολλές φορές είναι αυτό που καταλαμβάνει το μικρότερο κομμάτι της επιχείρηματικής του δραστηριότητας.
Έτσι, μπορεί κανείς να βρει από βρεφικά γαλατά, συμπληρώματα διατροφής, (και τα δυο προϊόντα που μόνο το φαρμακείο μπορεί να έχει δια νόμου), ορθοπεδικά μέχρι καλλυντικά άπειρων εταιριών, παπούτσια, παντόφλες, μακιγιάζ, ακόμη και βραχιολάκια αμφιλεγόμενης δράσης.
Η ποικιλία αυτή, πέραν του τζίρου που επιφέρει, είναι ένα εργαλείο διαφοροποίησης του κάθε φαρμακείου από το διπλανό του και ένας τρόπος να δημιουργήσει τη δική του πελατεία.
Με την «επέλαση» τόσων νέων προϊόντων στο φαρμακείο, άρχισαν να αναπτύσσονται σε αυτό και τεχνικές management και πωλήσεων που δε μαθαίνει ο φαρμακοποιός στο 5ετες πρόγραμμα σπουδών του. Μάθαμε, λοιπόν, για το περιθώριο κέρδους, το κόστος αποθέματος και το merchandising. Παράλληλα, κάποιες εταιρίες φαρμακείων, χρόνια τώρα, άρχισαν να προωθούν τεχνικές πωλήσεων που συναντάμε σε πολλά καταστήματα λιανικής. Αναπόφευκτα λοιπόν, ήρθε στο φαρμακείο η φωτεινή σήμανση με πινακίδες, οι τηλεοράσεις με διαφημιστικά σποτ, οι κάρτες πιστότητας πελάτη και τα μαζικά SMS. Άλλες εταιρίες καλλυντικών θέλησαν να προωθήσουν τα «δυνατά» τους φαρμακεία, προσφέροντάς τους αισθητικούς για επιτόπου θεραπεία προσώπου, ειδικές πρόσφορες μόνο σε συγκεκριμένα καταστήματα ή ακόμη και εκδηλώσεις που διοργανώνονται εκτός φαρμακείου με τη συνεργασία φαρμακοποιού - εταιρίας. Άρχισαν να ξεπηδούν και ιστότοποι φαρμακειών με ηλεκτρονικά μαγαζιά, ενώ έκαναν και την εμφάνιση τους αυτόματοι πωλητές που μπορούν να πωλούν προϊόντα όλο το 24ωρο.
Είναι όλα αυτά σύμφωνα με την φαρμακευτική δεοντολογία; Βοηθούν στη διατήρηση και προώθηση του ρόλου του φαρμακοποιού ως επιστήμονα υγείας και της διατήρησης της έννοιας του φαρμακείου ως μέρος της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας;
Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Από τη μια υπάρχει η φαρμακευτική δεοντολογία που επιτρέπει τις προσφορές και τις εκπτώσεις σε παραφάρμακα, αλλά δεν επιτρέπει τη διαφήμιση εκτός του χώρου του φαρμακείου. Κάποια από τα καλλυντικά που έχουμε στο φαρμακείο, όπως και τα ορθοπεδικά, πωλούνται και από αλλά κανάλια διανομής άρα το δια χειρός φαρμακοποιού δεν αποτελεί απαγορευτικό για την πώληση τέτοιων προϊόντων μέσω διαδικτύου ή αυτόματων πωλητών. Όμως, τα συμπληρώματα διατροφής αποτελούν αποκλειστικό κομμάτι του φαρμακείου (ανεφάρμοστο ακόμη παρά τη νομολογία), διότι το κράτος θεωρεί ότι μπορεί να προκαλέσουν παρενέργειες, τις οποίες πρέπει να εκτίμησει ο φαρμακοποιός επιστήμονας υγείας. Πώς θα το κάνει όμως, εάν τα πουλάει μέσω διαδικτύου; Η διαφημίση απαγορεύεται , παρόλα αυτά όλοι χρόνια τώρα δίνουμε σακουλές με την επωνυμία μας, τσάντες, κάποιοι ακόμη και μπρελόκ, ομπρέλες, στυλό και κομπολόγια. Είναι τα προϊόντα αυτά διαφορετικά από τη διαφημίση μέσω SMS ή μέσω ιστότοπου; Δεν αποτελούν ανταλλάγματα πελατείας που ξεκάθαρα απαγορεύει η Φαρμακευτική δεοντολογία;
Ένα είναι το σίγουρο: για διάφορους λόγους εδώ και χρόνια όλοι κινούμαστε σε μια γκρίζα ζώνη μεταξύ δεοντολογικής και αντιδεοντολογικής συμπεριφοράς. Αυτό επιτράπηκε από τον πανελλήνιο φαρμακευτικό σύλλογο και τους κατά τόπου συλλόγους είτε λόγω αδιαφορίας είτε λόγω αδυναμίας να εφαρμόσει τη νομοθεσία και τη φαρμακευτική δεοντολογία. Οι πειθαρχικοί έλεγχοι ποτέ δεν ήταν ισχυροί στον κλάδο μας, ακόμη και σοβαρότερα θέματα από αυτό των παραφαρμάκων (π.χ. κατευθυνόμενοι συνταγογράφηση ή εκπτώσεις στα φάρμακα) καθώς και οι «συμφωνίες κυρίων», όποτε προσπάθησαν να εφαρμοστούν κατέρρευσαν στον πρώτο κραδασμό. .
Πώς θα προχωρήσουμε λοιπόν ; Θα μείνουμε φαρμακεία ή θα γίνουμε Drug stores?
Βέβαιο είναι ότι δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στην πρότερη κατάσταση και η πλειοψηφία των συνάδελφων δε θα το επιθυμεί.
Μια λύση που θα μπορούσε να υιοθετηθεί είναι η σύσταση μια εταιρίας διαπίστευσης από το ΠΦΣ, η οποία θα ελέγχει τα παραφαρμακευτικά προϊόντα που θέλουν να εισέλθουν στο φαρμακείο και θα το σηματοδοτεί ως κατάλληλο για τη χορήγηση μέσω του καναλιού αυτού. Να διαφημίσει αυτή του την πρακτική, ώστε να δίνει μια προστιθέμενη άξια στα μάτια του καταναλωτή για τα προϊόντα αυτά. Με αυτό τον τρόπο πιθανά να αποκτήσει και ένα μοχλό πίεσης προς τις εταιρίες ως προς τους τρόπους προώθησης των προϊόντων τους μέσω των φαρμακειών π.χ. σταθερή λιανική τιμή, ίδιες προωθητικές ενέργειες σε όλα τα φαρμακεία κοκ.
Επίσης, καλό θα ήταν να ξεκαθαρίσει το τοπίο ως προς το τι επιτρέπεται και τι όχι να κάνει ένας συνάδελφος για να προωθήσει τα προϊόντα του.
Η τεχνολογία τρέχει και μαζί της οι τρόποι που μπορεί να εφαρμόσει κανείς για την αύξηση και προώθηση των πωλήσεών του. Η νομοθεσία και η δεοντολογία δεν μπορούν παρά να να ακολουθήσουν και να ξεκαθαρίσουν έστω και μεταγενέστερα τι είναι επιτρεπτό και τι όχι. Όμως, επιβάλλεται να κινηθούν πάνω στον τομέα αυτό έγκαιρα και έγκυρα. Μέσα στο σύγχρονο οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον ένα ξεκάθαρο πλαίσιο δραστηριοποίησης στον ευαίσθητο χώρο του φαρμακείου είναι παραπάνω από απαραίτητο. Είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον των φαρμακείων μας! Η εποχή των γκρίζων ζωνών έχει παρέλθει και αυτή, μαζί με την εποχή των παχιών αγελάδων...

Δεν υπάρχουν σχόλια: